VAKTIJA ZA 2022. GODINU ZA BiH

Nekategorisano

Pomfrit

Podijeli ovaj sadržaj

Nije u potpunosti poznato ko je prvi predstavio svijetu ove zlataste štapiće. Među mnogim teorijama, općenito je prihvaćeno da su pomfrit izumili ili Francuzi ili Belgijanci.

Krompir u Evropu nisu donijeli ni jedni ni drugi, nego Španci, i to Jimenez de Quesada, koji je zauzimajući jedno selo u Kolumbiji otkrio krompir kao jednu od prehrambenih namirnica seljana. Oko 20 godina kasnije, donio je krompir u Španiju i Italiju. Tokom vremena počele su se uzgajati razne sorte ove biljke koja je postepeno postala općeprihvaćena.

Historijske činjenice govore da se prvi pomfrit počeo pržiti u Belgiji krajem 17. vijeka u dolini Meuse između Dinanta i Liježa. Navodno su mještani koji su se bavili riječnim robolovom, imali običaj da prže sitnu ribu. Zimi, kada temperature padnu i rijeka zaledi, u nedostatku ribe, došli su na ideju da isto rade i sa krompirom.

Za popularnost krompira u Francuskoj u velikoj mjeri je zaslužan francuski medicinski oficir Antoine-Augustin Parmentier koji je kao zarobljenik u sedmogodišnjem ratu, dobivao krompir kao obrok. U to vrijeme, Francuzi su koristili krompir uglavnom kao hranu za svinje i vjerovali su da izaziva mnoge bolesti kao što je guba. Čak je i 1748. godine Prlament zabranio uzgoj krompira, ali kada se Parmentier vratio, radio je na popularizaciji krompira i 1772. godine Medicinski fakultet u Parizu proglasio je krompir jestivom namirnicom. Nakon godina otpora, glad koja je zadesila Francusku 1785. godine doprinijela je da krompir postane jako popularan i počne uzgajati, pa čak i u kraljevskim vrtovima.

U Parizu su prženi krompir počeli prodavati ulični prodavači i nazvali ga „frites“. Ko je izumio pomfrit, Belgijanci ili Francuzi, nije poznato, ali u svakom slučaju ime je dobio iz francuskog jezika, a proširio se po Americi, Velikoj Britaniji i kasnije ostatku svijeta. Ironično, pošto su pomfrit na veliki dio svijeta proširili Amerikanci fast food lancima, u nekim dijelovima svijeta pomfrit uopšte nije poznat kao French fries (francuski prženi krompir) nego kao American fries (američki).