VAKTIJA ZA 2022. GODINU ZA BiH

Nekategorisano

Ljute papričice

Podijeli ovaj sadržaj

Dio su ljudske prehrane u obje Amerike još od 7500 godina p.K. i jedna od prvih vrsta koja se sama oprašuje.

Christofor Columbo je prvi Evropljanin koji se susreo s njom i, zahvaljujući njemu, ljuta papričica je postala poznata u svijetu. U Evropi je prvo uzgajana u španjolskim i portugalskim samostanima gdje su otkrivena i njezina ljekovita svojstva. Širenje njezine popularnosti po Aziji logično proizlazi iz trgovačkih sposobnosti Portugalaca koji su, šireći svoje trgovačke rute, upoznavali i ostale narode sa tom zanimljivom biljkom. Putujući zatim iz Indije, preko Turske, došla je i do Mađarske gdje je postala tradicionalnim nacionalnim začinom prozvanim paprika. Nakon što je ljuta papričica pronašla svoje mjesto u kulinarstvu, otkrile su se i neke druge njezine blagodati koje se koriste u medicini, poljoprivredi, proizvodnji sredstva za samoodbranu (pepper spray) i, vjerovali ili ne, u psihologiji.
Ljute papričice propadaju rodu Capsicum. Nalazimo ih u različitim oblicima, bojama i veličinama ploda. Najčešće su zelene, crvene, smeđe i žute boje, te okruglog, oblog ili zvonastog oblika. Veličina im varira od 0,5 do 45 cm. Većina vrsta se može brati već nakon 70 – ak dana, a potpuno su zrele nakon otprilke 130 dana.
Ljutina papričice uzrokovana je kapsaicinom, bezbojnom, kristaličnom voštanom tvari bez mirisa. Kapsaicin se ne otapa u vodi, ali se lahko otapa u alkoholu i uljima. Mehanizam djelovanja  se bazira na vezanju kapsaicina za receptore na senzoričkim neuronima u koži, ionskim kanalima koji se aktiviraju pri visokoj temperaturi ili hemijskim ili fizikalnim podražajima. Kada konzumiramo ljutu hranu, na djelu je isti mehanizam. Ljuto nije ukus nego osjećaj povišene temperature u ustima.
Vjeruje se da takav učinak u konačnici izaziva lučenje unutarnjih analgetskih tvari (endorfina) koji ublažavaju bol. konzumacija velike količine jako ljute hrane može potaći izuzetno visoku produkciju endorfina što čak dovodi do euforije.
Kapsaicin se koristi kao djelotvoran lokalni antireumatik u lokalnim pripravcima u obliku tinktura, krema, masti i gelova koji se utrljavaju u kožu ili u obliku flastera koji se priljepe na bolno mjesto.